وضعیت اقتصادی

پیش بینی وضعیت اقتصادی در سال 1400 (ویدئو)

پیش بینی وضعیت اقتصادی در سال 1400

گفتگوی دکتر علی سعدوندی (استاد بانکداری و اقتصاد کلان، مشاور سرمایه گذاری و تامین مالی) با آقای امین شاکری (مشاور اقتصادی و سرمایه گذاری، تحلیلگر فضای کسب و کار)

Continue reading

بودجه و بازار سرمایه

بودجه و بازار سرمایه ، تقابل یا هم افزایی؟

بودجه و بازار سرمایه ، تقابل یا هم افزایی؟

دکتر علی سعدوندی، استادیار پیشین بانکداری و فاینانس دانشگاه استرالیایی وولونگونگ در دبی، در گفتگو با سامان بین، اظهار داشت: دولت سیاست های انبساطی بودجه ای را سرلوحه قرار داده و در بودجه ارائه شده نیز با رشد هزینه ها و عدم دریافت شواهدی مبنی بر تحقق و دریافت عواید حاصل از فروش نفت از یک سو و تمرکز بر راه اندازی طرح های عمرانی در اندک ماه های باقیمانده از دیگر سو؛ به نظر می‌رسد، در 5 ماه نخست سال 1400، نه تنها افزایش پایه پولی و نقدینگی را درپیش رو خواهیم داشت، بلکه دولت بعدی با کسری بودجه ای بیش از پیش بینی در ادامه سال مواجه خواهد شد.

این کارشناس بازار سرمایه اذعان داشت: تورم در اوایل دهه 50 به دلیل فروش ارز حاصل از صادرات نفت به بانک مرکزی و افزایش حقوق و دستمزدها به تبع آن، در ایران نهادینه شد. عطش برای توسعه سریع تر و افزایش چشمگیر واردات کالا با نرخ ارز ثابت (ورود ارز به میزان قابل توجه در راستای کنترل تورم) منجر به کاهش تولید داخلی و در نتیجه بروز بیماری هلندی و ماندگاری طولانی مدت آن در کشور شد.
با توجه به دیدگاه این کارشناس اقتصادی، برای کشور ما که بر مبنای صادرات منابع، تامین ارز انجام می‌دهد، دو راهکار برای مقابله با این معضل وجود دارد: عدم ورود ارز نشات گرفته از صادرات ثروت به اقتصاد و جداسازی بودجه ارزی از ریالی.

راه اندازی حساب ذخیره ارزی

این استاد اقتصاد کلان در ادامه بیان کرد: راهکاری که بعدها برای حل این معضل ارائه شد، راه اندازی حساب ذخیره ارزی بود که از نوسان درآمد نفتی در بودجه ریالی جلوگیری کند؛ به این ترتیب که اگر یک دوره درآمد نفتی رشد چشمگیری داشت به صورت انباشت ارزی ذخیره شده و در دوره ای که درآمد نفتی کم بود، استفاده شود و این یعنی امتداد تورم ثابت سالیانه. در حالیکه می‌توانستیم ارز نفتی را وارد اقتصاد نکرده و در زیرساخت ها هزینه کنیم.

به عنوان مثال، هزینه راه اندازی بهترین شبکه ریلی و خطوط مواصلاتی در کشور حدود 300 میلیارد دلار است (درآمد حاصل از فروش نفت و پتروشیمی معادل 1300 میلیارد دلار در 15 سال گذشته بوده است)، در حالیکه سالانه 10-20 میلیارد دلار صرف واردات کالاهای به ظاهر اساسی مانند روغن پالم و خوراک دام شده است که نه تنها سودی برای اقتصاد نداشته، بلکه به ضرر فرد مصرف کننده نیز می‌باشد.

صندوق توسعه ملی

سیاست دیگر صندوق توسعه ملی که به نظر می‌آمد بتواند بهبود بیشتری رقم بزند، ماموریت آن به اعطای تسهیلات ارزی و دریافت بازپرداخت ها به صورت ارزی بود؛ ولی مشکل از جایی شروع شد که شرکت ها تسهیلات ارزی دریافت کردند اما درخواست خدمات داخلی با قیمت پایین تر داشتند. به عبارتی صندوق توسعه ملی برای شرکت ها نیز به عنوان دیوار دفاعی نوسان ارزی مورد استفاده قرار گرفت. حال آنکه، قرار بود راهبرد اصلی، خرید کالاهای سرمایه ای از خارج از ایران باشد.

بهترین راهکار، جداسازی بودجه ارزی از ریالی

این اقتصاد دان معتقد است: بهترین راهکار، جداسازی بودجه ارزی از ریالی است با تعریف اقتصاد دوگانه. یک اقتصاد مبتنی بر تولید ملی که به تدریج با سودآوری به جذب منابع جدید روی بیاورد و اقدام به خرید فناوری و افزایش و بهبود تولید کند. در کنار این اقتصاد، اقتصاد ارزی باید تعریف شود که به توسعه زیرساخت می‌پردازد. اقتصاد ریالی اقتصادیست که با کیفیت پایین رشد کرده و به راه خود ادامه می‌دهد. اقتصاد ارزی نیز از طریق فروش ثروت ملی و مصرف ارز برای احداث زیرساخت فعالیت کند.

به عنوان نمونه، اگر درآمد حاصل از فروش نفت قرار باشد صرف راه اندازی راه آهن شود، می‌بایست بهترین خطوط مواصلاتی دنیا در اقتصاد ایران توسعه یابد. هرچند که در حال حاضر، با حجم فعلی اقتصاد ما هماهنگی نداشته باشد و ممکن است راه اندازی راه آهن حتی در طی 20 سال آتی نیز به سودآوری قابل توجهی نرسد، ولی در کنار بهبود اقتصاد ریالی، منجر به بهبود شرایط و کیفیت ماندگار خواهد شد. به عبارتی، طرح توسعه گسترده زیرساخت ها می‌تواند از طریق درآمد ارزی صورت پذیرد.

رشدهای بالا در بازارهای سرمایه

این اقتصاددان در رابطه با رشد اخیر بازار سرمایه، عنوان کرد که اصولا بازارهای سرمایه به دو دلیل ممکن است رشدهای بالا را تجربه کنند:
1. وجود شرایط تورمی
2. شرایطی که نرخ تورم در آن بسیار کم شود و به تبع آن، نرخ تنزیل هم کاهش یابد تاجاییکه شرکت ها از دید بنیادی به ارزندگی برسند.

به طور کلی در ایران، رشد بازار سرمایه منوط به شرایط تورمی بوده و در مقابل رشد بازار سرمایه کشورهای اروپایی و آمریکایی غیر تورمی است.

تاثیرگذاری بودجه سال 1400 بر بازار سرمایه

دکتر سعدوندی ابراز کرد، در خصوص تاثیرگذاری بودجه سال 1400 بر بازار سرمایه، سه سناریو مطرح است:
سناریو اول: عدم فروش نفت و ادامه تحریم ها (فروش گسترده اورق سلف نفتی)
سناریو دوم: فروش نفت اما عدم دسترسی به منابع ارزی حاصل از صادرات نفت (رشد پایه پولی)
سناریو سوم: فروش نفت و دسترسی به منابع ارزی حاصل از صادرات نفت

  • عدم فروش نفت و ادامه تحریم ها

در سناریو اول، فروش کالای صادراتی با مشکل مواجه می‌شود. دولت نیز در صورت عدم فروش نفت برای جبران کسری ها به فروش اوراق سلف نفتی روی خواهد آورد. ایده اوراق سلف نفتی، نوآوری جدید دولت بود که قرار بود سودی مازاد اوراق به دلیل افزایش نرخ ارز و نفت به سهامدار بدهد (بازدهی حدود 60-70 درصد در صورت عرضه در زمان نفت 40 دلاری). اوراق سلف نفتی، بازار رقیب برای بازار سرمایه است.

  • فروش نفت اما عدم دسترسی به منابع ارزی حاصل از صادرات نفت

سناریو دوم منجر به افزایش پایه پولی خواهد شد و چون دسترسی به منابع ناشی از فروش نفت نداریم، تشدید تورم نیز خواهیم داشت. نرخ ارز رشد صعودی خواهد داشت و بازار سرمایه بیشترین بازدهی را تجربه خواهد کرد.

  • فروش نفت و دسترسی به منابع ارزی حاصل از صادرات نفت

در سناریو سوم، به جهت فروش نفت و دسترسی به منابع ارزی، نرخ ارز سرکوب شده و تورم کاهش پیدا می‌کند، تولید ملی نیز تخریب شده و بازار سرمایه یا به ثبات خواهد رسید یا مجدد ریزش را تجربه خواهد کرد. در صورت تزریق ارز، فروش و به تبع آن، سودآوری شرکت ها کاهش خواهد یافت. زمانیکه دولت فعلی وارد بازار سرمایه شد، نفوذ بازار سرمایه 1 میلیون نفر بود؛ ولی نفوذ بازار سرمایه در حال حاضر به بالغ بر 40 میلیون نفر رسیده است، پس کاهش نرخ ارز مقبولیت و محبوبیت سیاسی سنوات گذشته را نخواهد داشت.

با توجه به سناریوهای بیان شده و تاثیر آنها بر بازار سرمایه، اعلام اینکه بازار صرفاً هیجانی رفتار می‌کند، توجیه پذیر نیست. این اقتصاددان عنوان کرد که به دلیل شرایط بحرانی و حساس کشور و امید به بهبود شرایط، در تمامی جنبه ها، دولتمردان می‌بایست دقت و توجه بیشتری بر قانون‌گذاری ها و تاثیرات آن بر بخش های متفاوت جامعه داشته باشند.

 

بن‌بست بودجه

بن‌بست بودجه را چگونه می‌توان باز کرد؟

بن‌بست بودجه را چگونه می‌توان باز کرد؟

دکتر علی سعدوندی (اقتصاددان) در گفتگو با روزنامه ایران

در سال‌های گذشته فرآیندی که بودجه طی می‌کند تا به مجلس برسد ثابت و بدون هیچ تغییری در روند ادامه یافته است. بدین صورت که نظرات اجزای مختلف حاکمیت تجمیع و دراختیار تعدادی از کارشناسان قرار می‌گیرد(که در طول دهه‌های گذشته افراد ثابتی بوده‌اند) سپس بودجه بسته شده و به مجلس تقدیم می‌شود. یعنی در واقع تدوین بودجه را می‌توان یک امر خانوادگی تلقی کرد که با اظهار نظر تعداد اندکی از افراد انجام می‌شود.می‌توان اینگونه به موضوع نقد داشت که سرنوشت 80 میلیون نفر پشت درهای بسته تعیین می‌شود.

Continue reading

مشکل اقتصاد ایران

مشکل اقتصاد ایران کجاست؟

مشکل اقتصاد ایران کجاست؟

علی سعدوندی اقتصاددان در گفتگو با فرارو درباره اولویت‌بندی چالش‌های اقتصادی کشورگفت: اولین معضل اقتصاد کشور، تورم است. چون تورم مانع رشد فعالیت‌های اقتصادی است و نااطمینانی را در اقتصاد افزایش می‌دهد. همین طور موجب رشد نابرابری می‌شود. همین افزایش نابرابری بر بازار ارز تاثیر می‌گذارد و شرایط التهاب تورمی ایجاد می‌کند؛ بنابراین الان اولین معضل اقتصاد کشور، تورم است.

Continue reading

درمان اقتصاد بیمار ایران

زمان درمان اقتصاد بیمار ایران

زمان درمان اقتصاد بیمار ایران
دکتر علی سعدوندی
امیدوارم هر چه زودتر بایدن انتخاب شود، شاید درک کنیم مشکل اصلی اقتصاد ایران کینه ترامپ نیست.
امیدوارم هر چه زودتر بایدن به برجام بازگردد، شاید درک کنیم مشکل اصلی اقتصاد ایران نبود برجام نیست.
امیدوارم هر چه زودترتحریم ها لغو شود، شاید درک کنیم مشکل اصلی اقتصاد ایران تحریم نیست.
امیدوارم هر چه زودتر صادرات نفت برقرار گردد، شاید درک کنیم مشکل اصلی اقتصاد ایران کمبود پترودالر و شادخواری نفتی نیست.
امیدوارم هر چه زودتر از لیست سیاه FATF خارج شویم، شاید درک کنیم مشکل اصلی اقتصاد ایران نبود مبادلات بانکی و سوبسید به واردات نیست.
امیدوارم هر چه زودتر روابط دیپلماتیک ایران با سراسر جهان شکل بگیرد، شاید درک کنیم مشکل اصلی اقتصاد ایران نبود میهمانی های خارجی مقامات نیست.
امیدوارم هر چه زودتر ایران عضو WTO و سایر نهادهای بین المللی شود، شاید درک کنیم مشکل اصلی اقتصاد ایران حضور موثر (به اتفاق خانواده) در محافل بین المللی نیست.

لیست بالا تنها بخشی از معضلات معیشتی و کسب و کار در کشور است اما مشکل اصلی اقتصاد ایران جای دیگری است. اگر بهترین روابط خارجی را با دنیا داشته باشیم تا زمانی که ذهنیت ها اصلاح نشود جایگاهی بهتر از آرژانتین و اکراین و مصر و میانمار در اقتصاد جهانی نخواهیم داشت. چه بسا رفع معضلات فوق، عرصه را بیش از پیش بر فعالان اقتصادی تنگ کند.

مشکل اصلی اقتصاد ایران کجاست؟

تا زمانی که 2500 مجوز مخرب در کشور است که تولید را خفه کرده است،
تا زمانی که فلان مسئول عالی رتبه اجازه انتشار اوراق نمی دهد چون فرق نرخ بهره اسمی از واقعی را نمی داند،
تا زمانی که شایسته سالاری حتی در حد شعار هم مطرح نیست، تا زمانی که سیاست گذاری پولی کشور دوست و برادر ونزوئلا (پولی سازی) با سیاست گذاری پولی کشور ژاپن (تامین کسری بودجه از محل فروش اوراق) یکی دانسته می شود،
تا زمانی که حقوق مالکیت محترم شمرده نمی شود، تا زمانی که رانت پاشی نه حرام که مستحب است،
تا زمانی که از ضعفا و فقرا گرفته می شود و به مفت خوران سوبسید ارز وانرژی پرداخت می شود،
تا زمانی که انحصارگر و انحصارگری تقبیح نشده که تکریم می شود،
تا زمانی که درمان و تحصیل ثروتمندان رایگان است ولی محرومان باید آزاد پرداخت کنند،
تا زمانی که با پرداخت سوبسید ارزی به واردات تولید ملی تخریب می شود و جهش تولید حتی در حد شعار نیز جدی گرفته نمی شود،
تا زمانی که کشوری به عظمت ایران یک کیلومتر خط آهن مدرن ندارد،
تا زمانی که دلیل تورم نه سیاست های تورم زای دولتیان بلکه زیاده طلبی مردم عادی دانسته می شود،
تا زمانی که مردم نامحرم بوده و شفافیت شمشیر دولبه خوانده می شود،
تا زمانی که نگاه ملت و دولت به توسعه وارداتی است، تصور توسعه توهمی بیش نیست.

وای بر قومی که آنچه خود داشت ز بیگانه تمنا می کرد!

امکان‌پذیر و نامحتمل!

امکان‌پذیر و نامحتمل!

امکان‌پذیر و نامحتمل!

علی سعدوندی، اقتصاددان با اشاره به گزارش اخیر صندوق بین‌المللی پول به صمت گفت: اتفاقا معتقدم اگر مسئولان کشور هیچ سیاست‌گذاری در حوزه اقتصاد نکنند، قطعا می‌توانیم به این پیش‌بینی صندوق بین‌المللی پول برسیم.
وی در ادامه افزود: وضعیتی که در زمینه نقدینگی، بورس و… ایجاد شده، حاصل سوءتدبیرهای تمامی‌ناپذیر در حوزه‌های مختلف است که در مقیاس گسترده‌ای در کشورمان وجود دارد. به همین دلیل است که معتقدم اگر دولت هیچ کاری انجام ندهد، وضعیت بسیار بهتر از امروز خواهد شد.

آثار تحریم‌ها و کرونا

این استاد اقتصاد ضمن اشاره به آثار تحریم‌ها و کرونا بر اقتصاد ایران، بیان کرد: در این صورت آثار تحریم‌ها نیز محدود خواهد بود، چراکه بعد از مدتی نمی‌توان تحریم جدیدی علیه کشوری که ۴۰ سال با محدودیت مواجه بوده، اعمال کرد.
او افزود: از طرفی هم آثار کرونا محدودتر می‌شود، چراکه تا آن موقع از دست کرونا هم خلاص می‌شویم. متاسفانه این واقعیت جامعه ماست که اگر هیچ سیاستی اعمال نشود، وضعیت بهتر از امروز خواهد شد.

سوءتدبیر؛ مهم‌ترین عامل بازدارنده

سعدوندی ضمن تاکید دوباره بر مسئله سوءتدبیر مسئولان اظهار کرد: بار دیگر تاکید می‌کنم که پیش‌بینی‌های صورت گرفته توسط صندوق بین‌المللی پول را امکان‌پذیر می‌دانم -با همان شرطی که پیش‌تر گفته شد- اما اینکه چقدر امکان دارد این پیش‌بینی محقق شود جای بحث دارد. به اعتقاد من امکان تحقق این مسئله بسیار کم است، زیرا سوءتدبیرهایی که در زمینه‌های مختلفی چون بودجه، بازار سرمایه، نقدینگی، نظارت بانکی، کسری بودجه، اوراق و… وجود دارد باعث می‌شود چشم‌انداز خوبی پیش روی اقتصاد ما نباشد.

یک بلاهت بزرگ!

این اقتصاددان درباره عملکرد مسئولان پیرامون مسئله کسری بودجه به صمت گفت: درباره پولی‌سازی کسری بودجه باید گفت یک بلاهت بزرگ است که در ونزوئلا هم انجام شد و جز ونزوئلا، ما تنها کشوری هستیم که چنین سیاستی را به‌کار بسته‌ است.

وی ادامه داد: از طرفی هم دیدیم که پولی‌سازی کسری بودجه و اوراق را یکی دانستند که طرز تفکر نامربوطی است و در علم اقتصاد جایگاهی ندارد. شوربختانه باوجود غیرعلمی بودن این اندیشه وارداتی، در کشور ما این نگاه نفوذ پیدا کرده است.

سعدوندی در پایان خاطرنشان کرد: در نهایت باید بگویم اگر این سوءتدبیرها نباشد چه بسا نرخ تورم در سال آینده به‌مراتب کمتر از ۳۰درصدی باشد که صندوق بین‌المللی پول برای سال ۲۰۲۱ پیش‌بینی کرده، اما باوجود شرایط فعلی حتی ممکن است وضعیت بدتر از امروز هم باشد.

 

اصلاح سیاست ها

اصلاح سیاست ها، تضمین برگشت بازار

اصلاح سیاست ها ، تضمین برگشت بازار

این که حمایت کنیم از شرکت های خاص و سهامداران کاملا اشتباه است.

بهناز صفری- مدتی است دولت، حاکمیت برای رونق بخشیدن به بورس پول هایی به این بازار تزریق می کنند که به اعتقاد بسیاری این مساله عین دستکاری کردن در بازار است و تاکنون بر خلاف تصورات، صدمات زیادی را به بورس ، سهامداران و حتی عامه مردم وارد کرده است.
وقتی بورس به منبع پولی بانک مرکزی وصل می شود تورم در کل کشور افزایش پیدا می کند .این مساله به نفع هیچ کس نیست و سهامدرانی که مدت کوتاهی احساس می کنند ثروتمند شده اند و سرمایه شان چندین برابر رشد کرده است با تصمیمات غلط دوباره سر جای اول خودشان باز می گردند.
در رابطه با تحلیل شرایط کنونی و راه کارهای نجات از بحران های پیش آمده بازار سهام در گفت و گوی زنده صدای بورس نظرات علی سعدوندی دکترای اقتصاد و بانکداری را جویا شدیم.

Continue reading

نظارت بانکی

معضل نبود نظارت بانکی

دکتر علی سعدوندی، کارشناس ارشد اقتصاد کلان و بانکداری، مطالبات معوق بانکی را یکی از چالش های مهم اقتصاد کشور عنوان کرد و با اشاره به آثار این معضل بر افزایش نرخ تورم کشور گفت: افرادی که در سایه نبود نظام اعتبارسنجی صحیح و عدم اراده جدی از سوی بانک مرکزی برای نظارت بر نحوه عملکرد بانکها و مدیران آنها، اقدام به دریافت وام کرده و مطالبات خود را به بانکها پرداخت نمی کنند موجب تحمیل هزینه به نظام بانکی و در نهایت مردم می شوند و با توجه به تورم، برندگان اصلی این ماجرا آنها هستند.

Continue reading

شرکت های بیمه

نقش اوراق در شرکت های بیمه

دکتر سعدوندی استاد بانکداری و سرمایه گذاری بین الملل ضمن بیان اینکه در این شرایط خاص دریافت اوراق خزانه اسلامی برای شرکت های بیمه ای مشکل شدیدی ایجاد نخواهد کرد، گفت: ولی اصولا دولت باید به سمت این برود که اوراق خود را در بازار آزاد به فروش برساند و مطالبات شرکت ها را به صورت نقدی از محل عواید فروش اوراق پرداخت کند.

دریافت اسناد خزانه اسلامی (اخزا) در ازای مطالبات فقط مخصوص شرکت های بیمه ای نیست و بسیاری از شرکت ها و پیمانکاران که مطالباتی از دولت دارند این مطالبات را به صورت اسناد خزانه از دولت دریافت می‌کنند.

Continue reading