بازار سرمایه آنچه گذشت

بازار سرمایه: آنچه گذشت

بازار سرمایه: آنچه گذشت
دکتر علی سعدوندی

نوسان های اخیر بازار سرمایه و افت شاخص کل اتفاقی غیر قابل پیش بینی نبود. این رخداد در بورس سایر کشورها و در زمان های مختلف نیز رخ داده است. اما به دلیل ورود تعداد بسیار بالای بازیگران جدید در این بازار که آشنایی چندانی با تحلیل های مالی نداشته اند، یک روند هیجانی مثبت طی ماه های گذشته و نهایتا روند هیجانی منفی را طی هفته های گذشته شاهد بودیم.

Continue reading

انضباط اقتصادی

راهکار دولت برای ایجاد شفافیت و انضباط اقتصادی در کشور

راهکار دولت برای ایجاد شفافیت و انضباط اقتصادی در کشور

ایجاد بازار اولیه فروش اوراق بدهی دولتی، اقدامی است که بانک مرکزی با توجه به اجتناب‌ناپذیری کسری بودجه دولت متاثر از کاهش درآمدهای نفتی و عدم امکان افزایش فشار مالیاتی و همچنین رفع پیامدهای رکودی شیوع کرونا، با هدف دستیابی به کنترل تورم و کمک به رشد اقتصادی کشور از نیمه خردادماه سال جاری آغاز کرده است. راهکاری که تاکنون توانسته حدود ۵۰ هزار میلیارد تومان به رفع کسری بودجه کمک کند.

 

«علی سعدوندی» کارشناس ارشد امور بانکی و مالی روز شنبه در گفت و گو با ایرنا، در این خصوص تاکید کرد: انتشار و فروش اوراق بدهی دولتی روند مثبتی است که متاسفانه خیلی دیر و با تاخیر در اقتصاد ایران اتفاق افتاده است و یادآور این فرهنگ اشتباه است که تا مجبور نشویم تن به اصلاح نمی‌دهیم.

وی ضمن مرور سنت حاکم بر اقتصاد کشور برای رفع کسری بودجه دولت، توضیح داد: استقراض از بانک مرکزی روشی بسیار تورم زاست که در کشور ما به صورت سنتی همواره انجام شده است. در این سال‌ها معمولا درآمد ارزی نفت به بانک مرکزی فروخته می‌شد و این بانک پایه پولی ایجاد می‌کرد که دقیقا معادل استقراض از بانک مرکزی است. یا در روشی دیگر درآمد نفت در صندوق توسعه ملی واریز می‌شد و بعد هم منابع این صندوق به صورت غیرشفاف به برخی افراد حقیقی و حقوقی اختصاص داده می‌شد که زمینه فساد را فراهم می‌ساخت یا آنکه به منظور تامین کسری بودجه دولت، به بانک مرکزی فروخته می‌شد که مجددا منجر به ایجاد پایه پولی می‌گشت.

این کارشناس اقتصادی اضافه کرد: راهکار دیگر که بدترین راهکار برای رفع کسری بودجه است و متاسفانه حتی امروز هم هوادارانی دارد به این صورت است که ارزی را که قبلا به بانک مرکزی فروخته شده است، دولت مجددا با قیمتی بالاتر به بانک مرکزی می‌فروشد!

این متخصص برنامه ریزی استراتژیک بانکی با اشاره به پدیده ارزپاشی برای کنترل تورم در دهه های گذشته کشور، گفت: امروز از طرفی دسترسی به ارز نفتی کاهش پیدا کرده است و امکان ارزپاشی وجود ندارد و از سوی دیگر کسری بودجه، که تاکنون به دلیل وجود درآمد نفتی پنهان می شد، همچنان برقرار است. بنابراین پیش بینی شرایط بحرانی برای اقتصاد کشور وجود دارد.

سعدوندی ضمن مزمن دانستن مشکل کسری بودجه در اقتصاد ایران، افزود: راهکاری که سایر کشورهای جهان برای رفع کسری بودجه دارند، شفافیت این کسری است. با اتکا به شفافیت است که دولت‌ها می‌توانند از طریق بازار اقدام به تامین کسری بودجه کنند. در همین راستا انتشار اوراق بدهی دولتی یکی از راهکارهای موثر و کارا برای انجام این مهم است.

این متخصص سیاست‌گذاری اقتصاد کلان افزود: در این سیستم دولت به صورت شفاف در بازار، اوراق می‌فروشد و موظف است در سررسید، این اوراق را تامین و بازپرداخت کند. البته در سررسید دولت‌ها مجددا اوراق جدید می فروشند، و چون دولت نکول (ناتوانی در ایفای تعهدات)  نمی‌کند، در نزد فعالان بازار این اوراق بدهی، اوراق  بدون ریسک محسوب می‌شود. این شرایط باعث می شود تا در این کشورها، کسری بودجه نه تنها موجب تورم نشود که بلکه حالت ضد تورمی داشته باشد. به عنوان نمونه کشور ژاپن که بیشترین بدهی دولتی نسبت به تولید ناخالص در جهان را دارد، کمترین مقدار تورم را هم دارد.

سعدوندی با اشاره به شروع انتشار و فروش اوراق بدهی در ایران از ۱۳ خردادماه گفت: میزان اوراق منتشر شده تا کنون میزان معقولی است، اما به اعتقاد بنده کل کسری بودجه دولت باید از این محل تامین شود و به هیچ وجه به سراغ افزایش پایه پولی نباید رفت.

وی افزود: فعلا روند خوبی صورت گرفته است و اقدام وزارت اقتصاد در این خصوص شایان تقدیر است، چون مقاومت ها در مقابل این اقدام بسیار جدی است. البته در این مسیر بانک مرکزی باید اقدام به بازارسازی بازار اوراق کرده و در بازار ثانویه اقدام به خرید و فروش اوراق کند.

این کارشناس مسائل اقتصادی درباره اظهارات منتقدان این شیوه توضیح داد: منتقدین معتقدند انتشار اوراق تورم‌زا خواهد بود،  ادعایی دقیقا معکوس تجربه جهانی است. علت دیگری که آنان برای مخالفت بیان می‌کنند این است که اگر دولت به این وسیله تامین مالی خود را انجام دهد،  در اتخاذ سیاست‌های مالی بی‌مهابا خواهد شد. در حالی که در پاسخ به این افراد می‌توان یادآور شد؛  اتفاقا در حال حاضر دولت دستش برای تامین هر میزان کسری از محل بانک‌ها یا بانک مرکزی باز است، چرا که مدیران بسیاری از بانک‌های کشور مستقیما از سوی دولت مشخص می‌شوند، بنابراین انتشار اوراق نه تنها تاثیری در قدرت گرفتن دولت در تامین مالی پروژه‌های زیان ده و ریخت‌وپاش‌ها ندارد بلکه نظارت عمومی را در پی دارد.

سعدوندی با تاکید بر این‌که اینکه انتشار اوراق، مانعی برای بی انضباطی مالی دولت و مسبب ایجاد ثبات در اقتصاد خواهد بود، خاطر نشان کرد: انتشار اوراق تا زمانی که کسری بودجه ادامه دارد به عنوان یک درمان باید ادامه پیدا کند. اختلاف موافقان این روش با منتقدان در این است که ما می گوییم برای درمان بیماری اعتیادگونه اقتصاد کشور باید از متادون استفاده کرد. اما منتقدان می گویند، متادون چون خود یک ماده مخدر است، تزریق آن باید متوقف شود، اما آنها نمی دانند چون بیمار معتاد است، در صورت قطع متادون، مجددا بیمار به سراغ هروئین باز خواهد گشت. بنابراین تا ساختار اقتصادی کشور اصلاح نشده است و ما همچنان دچار این کسری بودجه مزمن هستیم، صلاح نیست به سراغ بدترین روش تامین کسری بودجه، یعنی استقراض از بانک مرکزی و افزایش پایه پولی برویم.

این کارشناس مسایل اقتصادی درباره بازار ثانویه اوراق دولتی نیز توضیح داد: معمولا در اقتصادهای پیشروی دنیا، بازار اولیه و بازار ثانویه اوراق بدهی به نحوی در اختیار بانک مرکزی است. البته بانک مرکزی در بازار اولیه دخالت نمی کند، اما در بازار ثانویه می تواند به عنوان یک بازیگر دخالت کند. در بازار اولیه تعدادی از معامله گران اولیه تایید شده، فعالان بازار هستند که خزانه داری با این شخصیت های حقوقی معامله می کند.

وی افزود: این معامله گران اولیه بعدا در بازار ثانویه به دیگران اوراق را می فروشند که یکی از بازیگرانی که در بازار ثانویه اقدام به بازارسازی و خرید و فروش می کند بانک مرکزی است. البته ساختاری که ما در ایران داریم با ساختار نظام های پیشرفته اختلافاتی دارد که باید برطرف شود.

سعدوندی با تاکید بر ضرورت مدرن سازی سیستم بازار سرمایه کشور و لزوم اصلاح در ساختار بازار اولیه و ثانویه در فروش اوراق بدهی دولتی، گفت: اینکه در ایران فرابورس در فروش اوراق بدهی دولتی نقش داشته باشد، امری غیرمنطقی است و بایستی با تغییر این ساز و کار، هزینه انتشار اوراق کاهش پیدا کند. ما برای معاملات اوراق دولتی نیاز به بازاری مشابه با بازار بورس داریم با این تفاوت که بایستی آن بازار در اختیار دولت باشد. در حالی که بازار بورس اوراق بهادار در اقتصادهای پیشروی جهان، نهادی مستقل و مجزا از بخش‌های دولتی و حکومتی است.

Continue reading

افزایش نرخ سود اوراق

سایه روشن‌های افزایش نرخ سود اوراق

سایه روشن‌های افزایش نرخ سود اوراق / علی سعدوندی

درخصوص افزایش نرخ سود اوراق به 21 درصد باید به وزارت اقتصاد تبریک بگوییم که بعد از سال‌ها نهایتا پذیرفتند تا یک سیاستگذاری مالی متناسب با شرایط کشور طراحی و پیاده‌سازی کنند.

Continue reading

اعتباردهی در بورس

کاهش پلکانی اعتباردهی در بورس

کاهش پلکانی اعتباردهی در بورس

دنیای اقتصاد : سازمان بورس این‌بار قصد دارد طرف تقاضا را هدف قرار دهد. قرار است میزان اعتباردهی کارگزاران به سرمایه‌گذاران به ۱۵ درصد کاهش یابد. خرید اعتباری یکی از شیوه‌هایی است که کارگزاری‌ها با عنوان خدمات به مشتریان خود اعطا می‌کنند. میزان اعتبار اختصاص یافته در کارگزاری‌ها در ماه‌های اخیر کاهش‌یافته و منابع خبری «دنیای اقتصاد» می‌گویند قرار است این منابع اعتباری باز هم کاهش یابد و در مدت کوتاهی به رقم‌های نزدیک به صفر برسد. سیاستی که به نظر می‌رسد، می‌تواند در بلند مدت صنعت کارگزاری را از ریسک‌های پیش رو نجات دهد.

Continue reading

بازار ارز

بازار ارز متعادل خواهد شد؟/بررسی تاثیر قرارداد بین ایران و چین بر نرخ دلار

علی سعدوندی در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادآنلاین با بیان اینکه تلاطم‌های پیش‌آمده در بازار ارز با توجه به شرایط کشور طبیعی است، گفت: چون صادرات غیرنفتی ما طی ماه‌های گذشته با مشکل مواجه شد، افزایش‌ نرخ ارز اتفاقی دور از انتظار نبود.

وی افزود: منطق بازار این است که وقتی قیمت‌ها صعودی می‌شود، صادرکنندگان ارز را برنمی‌گردانند که از سمت آن‌ها رفتار عاقلانه‌ای است و وقتی هم قیمت‌ها نزولی می‌شود ارز خود را عرضه می‌کنند ولی در بازار خریداری نخواهد بود.

Continue reading

کنترل نقدینگی

کنترل نقدینگی راه‌حل داخلی دارد اگر دولت بخواهد

حجم نقدینگی براساس آمارهای بانک مرکزی در بهار امسال 7/3 درصد رشد کرده و از رقم دو تریلیون و 600 هزار میلیارد تومان گذشته است، این رشد که نسبت به مدت مشابه 42 سال گذشته بی‌سابقه است، می‌تواند زنگ خطر مهمی در زمینه افزایش تورم باشد؛ چه اینکه حجم پایه پولی هم در این بازه زمانی بیش از هشت درصد افزایش داشته و احتمال افزایش این رشد در ماه‌های آتی امسال وجود دارد.
در همین زمینه، علی سعدوندی در گفت‌و‌گو با خبرنگار اقتصادی کیهان در درباره اینکه یکی از ادعاهای دولت، خط قرمز بودن افزایش پایه پولی بود، اما در سه ماهه نخست امسال این متغیر بیش از هشت درصد رشد کرده است، اظهار داشت: اینکه افزایش پایه پولی خط قرمز دولت باشد امر بدی نیست، در واقع بانک مرکزی باید مستقل باشد تا دولت نتواند هرچقدر می‌خواهد پايه پولى را بالا ببرد.

Continue reading

تورم

چرا بعد ۴۰سال تورم را حل نکردیم؟

علی سعدوندی در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، با اشاره به اینکه در سنوات گذشته در تمام دنیا بیماری زیان‌بار تورم وجود داشته اما امروز در بسیاری از کشورها این مشکل حل شده است گفت: متأسفانه در حالی که در کشورهای همسایه مانند عراق و افغانستان هم شاهد تورم‌های تک‌رقمی و حتی زیر یک درصد هستیم تورم در ایران همچنان به‌عنوان یک مشکل حاد وجود داشته این در حالی است که راه‌حل‌های درمان این بیماری در کشور ما قابل اجرا است.

Continue reading

بالا رفتن نرخ ارز

دلایل عمده بالا رفتن نرخ ارز

دلایل عمده بالا رفتن نرخ ارز / دکتر علی سعدوندی

علی سعدوندی کارشناس مسائل اقتصادی در گفتگوی اختصاصی با رویداد اقتصادی در خصوص این تلاطمات گفت:
سیاست‌گذاری‌هایی که دولت و بانک مرکزی در پیش گرفته‌اند سیاست‌گذاری صحیحی نیست و احتمال اینکه مشکلات بیشتر از این هم شود وجود دارد.

Continue reading

سود سپرده ها

سود سپرده ها و کاهش آن در زمانی نامناسب

علی سعدوندی کارشناس بانکداری و اقتصاد کلان درخصوص تاثیر تصمیم شورای عالی بانک‌ها برای کاهش سود سپرده‌های بلندمدت از ابتدای اردیبهشت ماه بر بنگاه‌های تولیدی کشور و امکان جذب سرمایه به این بخش‌ها به جهان صنعت گفت: اخذ چنین سیاستی در شرایط فعلی تورمی کشور سودی برای بنگاه‌های تولیدی کشور نخواهد داشت. این تصمیم در سال 95 و در شرایطی که تورم تولیدکننده کاهش یافته و در برخی ماه ها منفی بود گرفته شد اما در شرایطی که تورم عمومی و بخش تولید به‌شدت بالا رفته، می‌خواهند آن را اجرایی کنند.
وی افزود: کاهش سود سپرده بلند مدت بانکی باعث تبدیل شبه پول به پول و رشد پول می‌شود که در ادامه این رشد نقدینگی به فعالیت‌ها سوداگرانه وارد می‌شود چراکه سود فعالیت‌های سوداگرانه بیش از سود بخش واقعی اقتصاد خواهد بود. در ادامه ورود سرمایه به فعالیت‌های سوداگرانه فرار نقدینگی از تولید را نیز به‌همراه خواهد داشت.

Continue reading

بورس

بورس و کوچ نقدینگی

 علی سعدوندی استاد اقتصاد و بازار بورس در گفتگو با خبرنگار اقتصاد24 بیان کرد: کوچ نقدینگی به سایر بازارهای موازی باعث بروز مشکلاتی می شود؛ مثلا اگر نقدینگی به بازار ارز کوچ کند، قیمت ارز بیشتر از قیمت تقاضا آن می شود و آن را می توان نوعی تهدید برای اقتصاد کشور به شمار آورد.
وی افزود: اگر قیمت مسکن بیش از این گران تر شود دسترسی مردم برای خرید مسکن کمتر و یا قطع می شود و خرید مسکن برای مردم دور از دسترس خواهد شد. به همین خاطر در کوتاه مدت بهترین سیاست این است که اگر انباشت نقدینگی صورت گرفته، این انباشت نقدینگی به سمت بازار بورس هدایت شود.

Continue reading

12