افزایش پایه پولی از مسیر جدید
افزایش پایه پولی از مسیر جدید / علی سعدوندی
افزایش پایه پولی از مسیر جدید / علی سعدوندی
علی سعدوندی در گفتوگو با ایلنا در مورد اجرای عملیات بازار باز گفت: این ابزار یکی از دستاوردهای نوین بشری است که توانسته در ۱۸۰ کشور دنیا نرخ تورم را کاهش و تک رقمی کند. امید زیادی داشتیم که در ایران نیز اجرا شده و نرخ تورم را مهار و به رشد اقتصادی بیافزاید که این اهداف با تعیین و اجرای نرخ سود بین بانکی به سرانجام میرسد اما مشکل روندی است که در ایران اجرا میشود و با استانداردهای عملیات بازار باز فاصله بسیار زیادی پیدا کرده است و در واقع آنچه اجرا می شود عملیات بازار باز نیست بلکه ادامه روند گذشته یعنی چاپ و خلق پایه پولی بدون محدودیت است. به همین دلیل اکثر کارشناسان آشنا به این حوزه تقریباً منتقد روش اجرای عملیات بازار باز هستند.
علی سعدوندی در مصاحبه با روزنامه اعتماد درباره بودجه 99 میگوید:
چندي پيش بودجه به مجلس تقديم شد. بودجه سال آينده را چگونه ارزيابي مي كنيد و چقدر نسبت به تحقق اعداد در نظر گرفته شده در آن اميدوار هستيد؟
برخي اعداد بودجه بسيار محافظه كارانه در نظر گرفته شده است. مثلا در خصوص ميزان درآمد مالياتي نيز برخي ملاحظات محافظه كارانه مشاهده مي شود. هر چند اين امر احتمال تحقق درآمدهاي مالياتي را نيز افزايش مي دهد. اما بايد در خصوص ماليات ها به ابعاد ديگري از جمله تعريف رديف هاي جديد مالياتي كه منجر به افزايش پوشش مالياتي مي شود نيز پرداخت. در بودجه سال آينده رديف جديدي به بودجه اضافه نشده و معافيت هاي مالياتي كه بحث ها و حواشي فراواني نيز به دنبال داشت، همچنان به چشم مي خورد. از سوي ديگر به نظر مي رسد برنامه اي براي افزايش پوشش مالياتي وجود ندارد و نوآوري در آن زمينه همچنين افزايش منابع درآمدي مدنظر تدوينگران بودجه نبوده است.
علی سعدوندی، اقتصاددان در گفتگو با تجارتنیوز، درباره ریشههای رشد نقدینگی، با اشاره به این که رشد نقدینگی از جهات مختلف اتفاق میافتد، گفت: طی ۴۰ سال اخیر معمولا از طریق افزایش ذخایر بانک مرکزی یا از طریق افزایش درآمد نفتی به ترازنامه بانک مرکزی نقدینگی و تورم افزایش یافته است. از سال ۹۲ تا ۹۷ سود موهومی که بر سپردهها پرداخت میشد موجب افزایش نقدنیگی شد.
وی در خصوص روند کسری بودجه در سال ۹۹ معتقد است، در سال ۹۹ کسری بودجه دولت پولی خواهد شد که روند بسیار خطرناکی است. کشورهایی که دچار تورمهای بسیار بالایی شدند از همین جا آغاز شد، در نهایت دولت مجبور شد که هر روز بیشتر از دیروز از بانک مرکزی استقراض کند. حتی اگر از نظر قانونی نیز اسم آن را استقراض نگذاریم مثلا اسمش را استفاده از تنخواه بانک مرکزی بگذاریم یا به نظام بانکی فشار بیاورد و از آن طرف بانکها اضافه برداشت داشته باشند، این موارد فرع قضیه است؛ واقعیت این است که در سال ۹۹ ما به سمت پولی سازی کسری بودجه دولت می رویم
در چند ماه گذشته همواره از مزایای عملیات بازار باز صحبت کرده بودید اما با اجرای این اقدام در سیستم بانکداری کشورمان نقدهای زیادی به این ابزار سیاست پولی وارد کردید، نقد اصلی شما به نحوه اجرا است یا عدم حصول پیش شرطهای عملیات بازار باز در ایران؟
واقعیت این است که عملیات بازار باز موفق ترین ابزار سیاستی پولی تجربه شده در تمام دنیا است. هم اکنون کمتر از 10 کشور دچار مشکل تورم هستند. به طور مشخص به غیر از ایران میتوان از ونزوئلا، آرژانتین، سودان، سودان جنوبی و زیمباوه نام برد. دیگر کشورها در سال های گذشته توانستهاند با جا انداختن سیاست پولی مشکل تورم خود را حل کنند. ابزار موثر سیاست پولی در تمام دنیا عملیات بازار باز است که توسط بانکهای مرکزی کشورهای مختلف کپی برداری و اجرایی شده است. همانطور که اگر بخواهیم خودرو جدید بسازیم راه میان بر کپی برداری بخشی از فرآیند تولید است در این موضوع هم میتوان از تجربه دنیا استفاده کرد. متاسفانه این اقدام توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی صورت نگرفت و بخشی از انتقادها به همین موضوع معطوف است.
علی سعدوندی استاد بانکداری و مشاور اقتصاد کلان در خصوص اجرایی شدن «عملیات بازار باز» در اقتصاد ایران به اقتصاد بیدار گفت: «عملیات بازار باز» را میتوان یکی از مهمترین ابزارها برای کنترل تورم و ارتقای رشد اقتصادی دانست، به عبارت دیگر در جعبه ابزار سیاست گذاران پولی دنیا ابزارهای متفاوتی برای این منظور اجرایی شده، اما هیچکدام موفق تر از «عملیات بازار باز» نبوده است.
هرگونه افزایش نرخ مالیات به تولید ناخالص داخلی ضربه میزند / دکتر علی سعدوندی
یک استاد دانشگاه اظهار داشت: عدهای امسال از اصلاح ساختار بودجه صحبت میکنند اما به نظر من این روش، تخریب بودجه است چرا که با همان روش قبلی پایه پولی افزایش می یابد اما با این تفاوت که معادل ریالی درآمد ارزی به بودجه بخش عمرانی تخصیص یافته است که تاثیری واقعی ندارد.
به گزارش تابناک اقتصادی به نقل از ایلنا، علی سعدوندی عضو انجمن اقتصاددانان ایران در همایش « شکلدهی آینده سیاستگذاری پولی و مالی» با بیان اینکه نسبت به خطرناک بودن نقدینگیها هشدار داده بودیم، گفت: اگر اقدامات احتیاطی در این حوزه انجام نمیشد چه بسا امروز با مشکلات بیشتری مواجه بودیم.
سقف کریدور نرخ بهره و نه OMO / دکتر علی سعدوندی
اینکه در حال اجراست «عملیات بازار باز» نیست. بلکه سقف کریدور نرخ بهره است که تحت عنوان «پنجره تنزیل» نیز شناخته می شود و در غیاب «عملیات بازار باز واقعی» به محلی برای افزایش بیش از پیش «پایه پولی» , و اعطای اعتبار به بانک های مشکل دار تبدیل خواهد شد. نرخ تورم سال آینده نه تنها به 20 درصد کاهش نخواهد یافت بلکه چه بسا افزایشی باشد.
شاخص بورس ایران در سال 98 بیشترین میزان رشد را ثبت کرده و به اصطلاح بورسبازان، بیشترین روزها را سبزپوش بوده است. این روند مثبت و روبه رشد در معاملات بازار سهام، جذابیتی برای برخی سپردهگذاران بانکی، سرمایهگذاران بازارهای موازی و بازار پرحجم نقدینگی ایجاد کرده است. رشد شاخص بورس در کشوری که دچار اقتصاد تورمی است، شاید کمی عجیب بهنظر برسد اما عامل اصلی آن را میتوان در افزایش نرخ ارز دانست. دکتر علی سعدوندی، اقتصاددان و استادیار سابق بانکداری و فاینانس دانشگاه استرالیایی وولونگونگ در دبی، معتقد است: «در شرایط رکود اقتصادی، اگر بازار بورس نبود با مشکلات تورمی جدیتری روبرو میشدیم و عملکرد بورس مانند کمک فنری است که با جذب شوکهای تورمی در دوران رکود اقتصادی، شرایط را کنترل میکند.» سعدوندی معتقد است: «دولت هم از نظر بنیادی و فاندامنتال باید بورس را تقویت کند و محدودیتهای مصنوعی مانند قیمتگذاریهای دستوری، تعزیرات و برخی قوانین دستوپا گیر را بردارد.» متن زیر مشروح گفتوگوی خبرنگار بااقتصاد با دکتر سعدوندی است که در پی میآید.