ثبات بازار ارز

قیمت تعادلی راه ثبات بازار ارز

قیمت تعادلی راه ثبات بازار ارز / دکتر علی سعدوندی

نرخ ارز همزمان با افزایش قیمت بنزین روندی صعودی را آغاز کرده است. علت این همزمانی، ناآرامی‌های اجتماعی است که با تغییر قیمت این حامل انرژی اتفاق افتاد. چرا که پس از هر ناآرامی، جامعه و اقتصاد دچار نااطمینانی می‌شود و نااطمینانی عامل فرار سرمایه است.
در این مدت بخشی از سرمایه و اسکناس‌های ارز موجود در بازار از کشور خارج شده است. اگرچه این روند با تغییر قیمت بنزین همزمان بود اما می‌توان عوامل دیگری را نیز در این سیر صعودی سهیم دانست؛ از جمله ناآرامی‌های عراق. اکنون مهم‌ترین شریک اقتصادی ایران، کشور عراق است.

Continue reading

اثر جانشینی و درآمدی

آثار جانشینی و درآمدی

اثر جانشینی و درآمدی / دکتر علی سعدوندی

در ارتباط با عواقب تثبیت قیمت بنزین بر متغیر‌های کلان اقتصادی، برداشت عمومی جامعه با آنچه واقعا اتفاق می‌افتد متفاوت است. اصولا علم اقتصاد این گونه است که توصیه‌های کارشناسان این حوزه در تناقض با برداشت‌های عمومی افراد است و مورد حمله اقتصادنخوانده‌ها قرار می‌گیرد. در واقع بسیاری از توصیه‌هایی که افراد اقتصادنخوانده اتخاذ می‌کنند نتایج معکوس خواهد داشت. اقتصاد مانند بوم‌رنگ است که وقتی افراد سیاستی را اتخاذ می‌کنند، آن سیاست همانند بوم‌رنگ در نهایت به خودشان بازخواهد گشت. با ساده‌انگاری این گونه تصور می‌شود که اگر ما تثبیت قیمت بنزین داشته باشیم ثبات به اقتصاد بازگشته و نرخ تورم کنترل خواهد شد. اما در واقعیت نه تنها چنین نیست بلکه معکوس آن اتفاق خواهد افتاد. تثبیت قیمت بنزین دولت را از بخشی از درآمد‌های خود محروم می‌کند و دولت دچار کسری بودجه مزمن می‌شود به‌طوری که در ایران طی ۵۰ سال گذشته تقریبا همواره دچار کسری بودجه بوده‌ایم. شاید یکی از مهم‌ترین دلایل این کسری، سیاست‌های تثبیت قیمتی بوده که قیمت کالا و خدمات دولتی تثبیت شده و دولت نتوانسته به همان اندازه که مخارج داشته، درآمد کسب کند.

Continue reading

بودجه

ده فرمان: چه باید کرد؟

واقعیت این است که وضعیت بودجه ما نسبت به پیش از تحریم تغییر چندانی نداشته است. در گذشته به بهانه درآمد نفت از محل پایه پولی، کسری بودجه عملیاتی تامین می شد، در شرایط فعلی تنها آن بهانه درآمد نفتی حذف شده است ولی بانک مرکزی به راحتی می تواند باز هم کسری بودجه را تامین کند با این تفاوت که در طرف دارایی ها، به عوض دارایی خارجی، بدهی دولت را قرار دهد. پولی سازی کسری بودجه بزرگترین گناه اقتصادی است که در کشور ما قبح آن ریخته است.

Continue reading

تسهیلات ارزی

تاثیر تزریق تسهیلات ارزی بر زخم خودروسازان

به گزارش خبرنگار خودروکار، پس از آن که در خردادماه امسال مصوبه پرداخت تسهیلات ارزی به خودروسازان برای اجرا دوباره تمدید شد، این انتظار می رفت که معادل 844 میلیون یورو تسهیلات به صنعت خودرو پرداخت شود اما با طولانی شدن زمان پرداخت، شروط تعیین شده از سوی بانک مرکزی مبنی بر پرداخت این رقم به عنوان موانع اصلی پرداخت تسهیلات عنوان شد. هرچند بانک مرکزی حاضر به تمدید مصوبه زمان پرداخت این تسهیلات شد اما بر سر اصلاح شروط  کوتاه نیامد.

این شروط که از آن به عنوان موانع اصلی پرداخت تسهیلات یاد می شود، متعهد کردن بانک های عامل در قبال این تسهیلات تا زمان بازپرداخت کامل و همچنین بازپرداخت با قیمت ارز روز بود که به دلیل راضی نشدن بانک ها و همچنین خودروسازان ، مبلغ پیش بینی شده برای خودروسازان پس از مدتی که در بانک کونلون چین باقی ماند، صرف امور دیگری شد که گفته های عبدالناصر همتی، رییس کل بانک مرکزی نیز این موضوع را تایید می کند.

Continue reading

پیام‌رسان بانکی

ایران باید سردمدار پیمان های منطقه ای شود/ گام نخست؛‌ اتصال به پیام‌رسان بانکی SPFS روسیه

ایران باید سردمدار پیمان های منطقه ای شود/ گام نخست؛‌ اتصال به پیام‌رسان بانکی SPFS روسیه

ایران می تواند سردمدار پیمان‌های منطقه‌ای شود و به سایر کشورها نیز تسری دهد. در اوج فشار تحریم‌های اقتصادی، این بهترین راهکار است و امیدواریم مسئولان مربوط در این زمینه اهتمام کنند.

کشور روسیه که در دهه‌های اخیر با تحریم‌های غرب مواجه شده و البته غرب را هم تحریم کرده است، برای دور زدن این تحریم‌ها، به تازگی پیام رسان SPFS (سیستم پیام‌رسان بین بانکی) را در منطقه اوراسیا با 8 بانک خارجی ایجاد کرده و قرار است بانک‌های دیگری نیز به آن بپیوندند. با الگو گرفتن از این سیستم و با توجه به شرایط تحریمی یکسان برای ایران و روسیه، این پرسش مطرح می‌شود که آیا ایران هم می‌تواند چنین سیستم پیام‌رسان بین بانکی را با کشورهای دیگر ایجاد کند و یا امکان اتصال به سیستم SPFS روسیه را دارد. دکتر علی سعدوندی، استادیار سابق بانکداری و فاینانس دانشگاه استرالیایی وولونگونگ در دبی، در پاسخ به این پرسش خبرنگار بااقتصاد، می گوید: «البته که این امکان وجود دارد. ایران حتی می‌تواند سردمدار ایجاد پیمان‌های منطقه‌ای در خاورمیانه و حوزه CIS باشد.»

Continue reading

صنعت

عدم توسعه صنعتی با تسهیلات سرمایه در گردش

علی سعدوندی: در چند سال گذشته تمایل دولت به ارئه تسهیلات به بخش صنعت به ویژه در قالب سرمایه در گردش با افزایش همراه بوده است به‌گونه‌ای که در اطلاعات مختلف شاهد ارائه آمار رشد این‌گونه تسهیلات بوده‌ایم. حال این سوال مطرح است که آیا واقعا بخش صنعت ارجحیتی بر سایر بخش‌ها مانند بخش بازرگانی دارد. چنین طبقه‌بندی از پایه اشتباه است. در حال حاضر سیستم بانکی به بخش‌های خدماتی و بازرگانی تسهیلات کافی ارائه نمی‌دهد درحالی‌که حتی فعالیت یک واحد صنعتی نیز در بسیاری از بخش‌ها وابسته به فعالیت واحدهای متعدد خدماتی است زیرا بسیاری از فعالیت‌ها از جمله خدمات بانکی، بیمه‌ای، حسابرسی، حقوقی و طراحی محصول در رده فعالیت‌های خدماتی قرار می‌گیرند.

Continue reading

سیاستگذاری اقتصادی

گرداب هائل

با وجود فشارهای شدید تحریمی، افزایش تنش در روابط خارجی و افت قابل توجه درآمدهای نفتی، در شش‌ماهه اول سال 1398 شاهد کاهش نسبی رشد نرخ تورم، تثبیت نرخ ارز و کاهش نرخ بیکاری بودیم. با این اوصاف آیا در نمای خروجی شاخص‌های اقتصادی نشانه‌هایی از تغییر رویه در سیاستگذاری اقتصادی دیده می‌شود یا وضعیت فعلی مثل آرامش پس از طوفان، صرفاً نوعی ثبات طبیعی پس از نوسان‌های شدید سال 1397 است؟ علی سعدوندی، اقتصاددان، معتقد است که سیاست‌ها تغییری نکرده و تا زمانی که رفتار قبلی خود را تکرار می‌کنیم نباید انتظار نتیجه و پیامد متفاوتی داشته باشیم. داود سوری، اقتصاددان و استاد دانشگاه، هم هشدار می‌دهد که تورم‌های دورقمی، نرخ‌های رشد پایین و سرمایه‌گذاری بسیار پایین که به آنها عادت کرده‌ایم، ما را وارد گرداب و چاله‌ای کرده‌اند که خارج شدن از آن تلاش بسیار مضاعفی می‌خواهد.

Continue reading

سیاست پولی و مالی

نبود سیاست پولی و مالی مستقل در کشور

یک اقتصاددان گفت: واقع امر اینکه جای سیاست پولی و مالی مستقل طی چند دهه اخیر به شدت در کشور خالی بوده است.

علی سعدوندی در برنامه «رهیافت» رادیو اقتصاد با موضوع بررسی سیاست گذاری صحیح پولی و مالی در زمان تحریم افزود: طبق معمول در کشورهای دنیا بانک مرکزی متولی سیاست گذاری پولی است.

وی همچنین با طرح سئوالی مبنی بر اینکه آیا در ایران سیاست گذاری پولی وجود دارد یا نه اظهارداشت: طی چند دهه گذشته به نظر می رسد در کشور نه تنها سیاست گذاری پولی حتی این بخش متولی هم نداشته است.

این اقتصاددان گفت: شورای پول و اعتبار در کشور وجود دارد بناست که سیاست گذاری پولی را انجام دهد.

Continue reading

حمایت بانک‌ها از تولید (1)

دو روی سکه حمایت بانک‌ها از تولید

حمایت بانک ها از تولید / دکتر علی سعدوندی

به گزارش پایگاه خبری بانک امروز، ماهنامه تخصصی سیمای بانکداری در گزارشی با حضور تنی چند از متخصصان نظام بانکی موضوع  “نقش بانکها در رونق اقتصادی” را بررسی کرد:

اشاره :  طلبکاری از بانک‌ها تمامی ندارد. همه می‌خواهند از بانک تسهیلات بگیرند و کسی فکر نمی‌کند منابع آن باید از کجا تأمین شود یا اینکه برخی واقعاً فکر می‌کنند منابع بانک‌ها نامتناهی است و آن‌ها برای تخصیصش خست به خرج می‌دهند. در سوی دیگر ماجرا تولید در کشور ما وضعیت مطلوبی ندارد. نابسامانی‌ شرایط اقتصادی بنا به دلایل مختلف داخلی و خارجی باعث شده بسیاری از کارخانه‌ها و شرکت‌ها فعالیت خود را متوقف یا با ظرفیت کمتری فعالیت کنند. راه‌حل مرضی الطرفینی در این میان وجود دارد؟ سیمای بانکداری در میزگردی با حضور سه تن از خبرگان نظام بانکی، این مسئله را بررسی کرده که بانک‌ها چه نقشی می‌توانند در رونق اقتصادی داشته باشند؟ در این نشست محمدهاشم بت‌شکن مدیرعامل سابق بانک‌های مسکن و اقتصاد نوین، فرشید فرخ‌نژاد عضو هیئت مدیره بانک رفاه و علی سعدوندی اقتصاددان و استاد سابق دانشگاه ولونگونگ استرالیا به بحث و تبادل نظر پرداختند. دیدگاه‌های مطرح شده را می‌توان در دو دسته تقسیم‌بندی کرد؛ اعتقاد به اینکه بانک‌ها باید به فعالیتی تسهیلات دهند که بیشترین بازدهی را دارد و دیگر اینکه بانک‌ها باید شرایط خاص اقتصاد کشور را در نظر گرفته و از پرداخت تسهیلات به فعالیت‌های سفته‌بازی و دلالی یا وارد شدن مستقیم به این فعالیت‌ها پرهیز کنند. در این نشست مطرح شد:  فعالیت‌های نامولد معمولاً آمادگی پرداخت سودهای بالاتری را دارند و این می‌تواند برای نظام بانکی یک پاشنه آشیل باشد. همچنین در ادامه می‌خوانید: در بخش دلالی، بازده سرمایه بسیار بالاست. زیرا منابع را محدود کرده‌ایم و به بخش تولید می‌دهیم، با اینکه می‌دانیم این منابع در بخش‌های مصرفی، هزینه شده یا از کشور خارج می‌شود.

Continue reading

چشم امید اقتصاد به ساختمان شیشه‌ای میرداماد

مهرماه سال گذشته بود که شورای عالی هماهنگی اقتصادی سران قوا بانک مرکزی را مجاز به انجام عملیات بازار باز دانست و تصویب کرد: بانک مرکزی مجاز به عملیات بازار باز است و می‌تواند برای اعمال سیاست پولی، نسبت به خرید و فروش اوراق مالی اسلامی منتشره توسط دولت اقدام کند.

چند ماه بعد و در ۲۷ فروردین ۱۳۹۸ دستورالعمل عملیات بازار باز به تصویب شورای پول و اعتبار رسید. همتی، رئیس کل بانک مرکزی در آن زمان اظهار کرده بود که عملیات بازار باز، ساختاری است که به کمک آن بانک مرکزی نرخ را کنترل خواهد کرد و در نهایت، لگام تورم را مهار می‌کند.

وی اخیراً نیز در پست اینستاگرامی خود نوشته: بانک مرکزی مصمم به تغییر کانال انتقال اثر پول پرقدرت به نقدینگی با راه‌اندازی عملیات بازار باز است. با این روش، بانک مرکزی همانند تجربه بسیاری از بانک‌های مرکزی دنیا، به جای کنترل مقدار پول، به کنترل قیمت پول می‌پردازد. لذا قطع ارتباط بین حجم پول پر قدرت با نقدینگی با اجرای کانال نرخ سود در بازار بین‌بانکی و اجرای عملیات بازار باز حاصل خواهد شد.

Continue reading